Spór z bankiem rzadko rozstrzyga się na podstawie samych argumentów prawnych. Równie ważne jest to, czy kredytobiorca potrafi wykazać przebieg umowy, wysokość dokonanych wpłat i treść ustaleń z kredytodawcą. Dobrze uporządkowana dokumentacja skraca czas analizy sprawy, ułatwia wyliczenie roszczenia i zmniejsza ryzyko, że istotny dowód zostanie pominięty. Przygotowania warto rozpocząć jeszcze przed pierwszym kontaktem z prawnikiem.
Jakie spory z bankiem są najczęstsze
Kredytobiorcy najczęściej kwestionują umowy kredytów hipotecznych powiązanych z walutą obcą oraz umowy kredytów konsumenckich. W pierwszej grupie przez lata dominowały sprawy frankowe, jednak coraz więcej osób dochodzi również roszczeń z umów indeksowanych lub denominowanych do euro. Unieważnienie kredytu w euro opiera się na podobnych zarzutach dotyczących klauzul przeliczeniowych i informowania o ryzyku walutowym, a orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma w tych sprawach analogiczne zastosowanie.
W przypadku kredytów gotówkowych i pożyczek spór dotyczy zwykle zwrotu zawyżonych kosztów albo sankcji kredytu darmowego, czyli prawa do spłaty samego kapitału w razie naruszenia przez kredytodawcę obowiązków informacyjnych. Niezależnie od rodzaju sprawy zakres potrzebnych dokumentów jest w dużej części wspólny.
Dokumenty dotyczące zawarcia umowy
Podstawą każdej analizy jest kompletna umowa kredytu wraz ze wszystkimi aneksami. Same postanowienia umowy często odsyłają jednak do innych dokumentów, które również trzeba zgromadzić. Należą do nich przede wszystkim:
- regulamin kredytowania obowiązujący w dniu zawarcia umowy,
- wniosek kredytowy i decyzja kredytowa,
- formularz informacyjny lub inne dokumenty przekazane przed podpisaniem umowy,
- oświadczenia o zapoznaniu się z ryzykiem walutowym lub ryzykiem zmiany stopy procentowej,
- tabele opłat i prowizji, do których odwołuje się umowa.
Przy kredytach walutowych szczególne znaczenie mają dokumenty pokazujące, jakie informacje kredytobiorca otrzymał przed zawarciem umowy. To na ich podstawie ocenia się, czy bank rzetelnie przedstawił skutki wahań kursu.
Harmonogramy i historia spłat
Drugą grupą dokumentów są te, które pokazują przebieg wykonywania umowy. Harmonogram spłat informuje o planowanej wysokości rat, ale do wyliczenia roszczenia potrzebne jest przede wszystkim zaświadczenie o historii spłat. Powinno ono zawierać daty i kwoty wszystkich wpłat, a w przypadku kredytów walutowych także kursy, po jakich bank przeliczał raty.
Takie zaświadczenie można uzyskać, składając wniosek do banku. Instytucje finansowe wydają je zwykle w ciągu kilku tygodni, czasem za opłatą. Warto zwrócić się o dokument obejmujący cały okres kredytowania, a nie tylko ostatnie lata, ponieważ wyliczenie roszczenia wymaga pełnych danych od pierwszej wypłaty.
Pomocne są również wyciągi z rachunku, z którego spłacano raty. Pozwalają zweryfikować dane przedstawione przez bank i wykazać wpłaty, które z jakiegoś powodu nie zostały ujęte w zaświadczeniu.
Korespondencja z bankiem
Cała korespondencja prowadzona z kredytodawcą może stanowić dowód w sprawie. Chodzi o pisma, wiadomości e-mail, informacje o zmianie oprocentowania, zawiadomienia o zmianie tabel opłat oraz odpowiedzi na wcześniejsze wnioski. Dokumenty te warto ułożyć chronologicznie i przechowywać w jednym miejscu.
Przed skierowaniem sprawy do sądu zwykle składa się reklamację. Kredytodawca ma obowiązek odpowiedzieć na nią w ciągu 30 dni, a w sprawach szczególnie skomplikowanych termin ten może zostać wydłużony do 60 dni. Odpowiedź banku pokazuje jego stanowisko i bywa przydatna przy przygotowaniu pozwu. Reklamację najlepiej złożyć w formie pisemnej lub elektronicznej, zachowując potwierdzenie jej nadania.
Uporządkowanie dokumentacji krok po kroku
Sprawne przygotowanie do sporu ułatwia prosty schemat działania.
- Zebranie wszystkich posiadanych dokumentów w jednym miejscu, w wersji papierowej i w formie skanów.
- Sporządzenie listy brakujących dokumentów i złożenie wniosku do banku o ich wydanie.
- Uzyskanie zaświadczenia o historii spłat za cały okres kredytowania.
- Ułożenie korespondencji w kolejności chronologicznej.
- Spisanie najważniejszych faktów dotyczących zawarcia umowy, takich jak miejsce podpisania, osoba prowadząca rozmowę i przekazane wówczas informacje.
Ostatni punkt bywa niedoceniany, a wspomnienia kredytobiorcy mogą mieć znaczenie przy przesłuchaniu w charakterze strony. Notatki sporządzone wcześniej pomagają odtworzyć przebieg wydarzeń sprzed wielu lat.
Terminy i koszty postępowania
Przy planowaniu sporu trzeba uwzględnić terminy. Roszczenia kredytobiorców wobec banków przedawniają się, a w przypadku sankcji kredytu darmowego uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Z tego względu analizy dokumentów nie warto odkładać.
Konsumenci dochodzący roszczeń z umów kredytowych korzystają z obniżonej, stałej opłaty sądowej od pozwu. Do kosztów należy jednak doliczyć wynagrodzenie pełnomocnika oraz ewentualne koszty opinii biegłego.
Przygotowanie do sporu z bankiem zaczyna się od zgromadzenia umowy z aneksami, regulaminu, dokumentów przedumownych, historii spłat i pełnej korespondencji. Kompletna dokumentacja pozwala szybko ocenić szanse w sprawie, prawidłowo wyliczyć roszczenie i uniknąć opóźnień wynikających z braków dowodowych.














Comments